Gebelikte yediğin besinlerin büyük çoğunluğu güvenlidir. Ancak bu dönemde bazı mikroplar sana ve bebeğine daha kolay zarar verebilir. Hangi besinlerden uzak duracağını ve hangilerini nasıl hazırlayacağını bilmek, gönül rahatlığıyla beslenmeni sağlar.
Neden daha dikkatli olmalısın?
Gebe kadınların Listeria enfeksiyonuna yakalanma olasılığı diğer insanlara göre yaklaşık 10 kat daha yüksektir. Listeria düşüğe, ölü doğuma ya da yenidoğanın ağır hastalanmasına yol açabilir. Toksoplazma da düşüğe neden olabilir ve bebeğe geçerse ciddi sorunlar yaratabilir. Salmonella ise seni ağır bir besin zehirlenmesiyle hasta edebilir. Bu mikroplar en çok çiğ ya da az pişmiş et, çiğ süt ve çiğ yumurtayla bulaşır. Temel kural basit: Riskli besinlerden uzak dur.
Uzak durman gerekenler
- Çiğ ya da az pişmiş et, tavuk ve köfte. Pişen etin içinde pembe kısım ya da kan kalmamalı. Etli çiğ köfte ve tartar gibi çiğ etle hazırlanan yiyecekler de bu gruba girer.
- Pastörize edilmemiş (çiğ) süt ve bu sütle yapılan köy peyniri, tereyağı, kaymak ve dondurma
- Çiğ ya da az pişmiş yumurta: rafadan yumurta, mayonez, çiğ yumurtalı tatlı ve soslar, çiğ kek hamuru
- Ciğer ve ciğer ürünleri: çok yüksek miktarda A vitamini içerir ve bebeğe zarar verebilir.
- Kılıç balığı, köpek balığı ve marlin gibi cıvası yüksek iri balıklar; çiğ balık, çiğ balıklı suşi ve midye, istiridye gibi kabuklu deniz ürünleri
- Çiğ ya da az pişmiş filizler (yonca, fasulye filizi gibi)
- Alkol: Gebelikte güvenli bir miktarı bilinmiyor.
- Sucuk, salam ve pastırma gibi işlenmiş etlerden uzak dur; toksoplazma ve listeria riski taşıyabilirler.
- Brie ve camembert gibi beyaz küflü, rokfor gibi mavi küflü yumuşak peynirleri tüketme; Listeria taşıyabilirler. Pastörize sütten yapılmış beyaz peynir, kaşar ve lor genellikle güvenlidir; pakette “pastörize” ibaresini ara.
- Balık bebeğin beyin gelişimi için faydalıdır. Balığı iyice pişir.
- Kafein: Günlük toplam kafein 200 mg'ı aşmamalı.
- Bitki çayı içmeden önce doktoruna danış; her bitki farklı etki edebilir.
Mutfakta temel kurallar
- Sebze, meyve ve yeşillikleri bol suyla iyice yıka; üzerinde toprak kalmasın.
- Çiğ et için ayrı kesme tahtası kullan; çiğ eti hazırladıktan sonra ellerini, bıçağı ve tahtayı iyice yıka.
- Pişmiş yemekleri oda sıcaklığında uzun süre bekletme, buzdolabında sakla. Paketli hazır salata ve sandviçleri soğukta tut ve son tüketim tarihinden önce tüket.
- Bahçe işlerinde eldiven kullan. Kedin varsa kum kabını mümkünse başkası temizlesin; sen temizliyorsan eldiven tak ve ardından ellerini yıka.
“Az pişmiş yerine iyi pişmiş, çiğ yerine pastörize: Gebelikte mutfaktaki en güvenli tercih budur.”
Riskli bir şey yediysen
Kaçınman gereken bir besinden az miktarda yediysen ve hasta olmadıysan bebeğinin etkilenmesi olası değildir. Ama sonrasında ateş, kas ağrısı, titreme, bulantı, kusma, ishal ya da karın ağrısı olursa vakit kaybetmeden doktoruna başvur ve ne yediğini söyle. Bebeğinin hareketlerinde azalma fark edersen beklemeden doğum acil servisine git. Listeria belirtileri genellikle yemekten sonraki iki hafta içinde başlar ve gebelerde hafif seyredebilir; bu yüzden hafif bir ateşi bile önemse.
Kaynaklar
- NHS – Foods to avoid in pregnancy
- CDC – Safer Food Choices for Pregnant Women
- CDC – Symptoms of Listeria Infection
- NHS – Toxoplasmosis
- T.C. Sağlık Bakanlığı – Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2015
Meyu bir bilgi ve takip aracıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz.