İkinci trimesterda karnın belirgin biçimde büyür, uyku düzenin de değişmeye başlar. Bu dönem yan yatarak uyumaya alışmak için iyi bir zaman, çünkü 28. haftadan sonra uykuya yan yatarak dalman öneriliyor.
Sırt üstü yattığında ne oluyor?
Rahim büyüdükçe ağırlaşır. Sırt üstü uzandığında rahim, vücudunun alt kısmından kalbe kan taşıyan büyük toplardamara (vena kava inferior) bastırabilir. Bu baskı kalbe dönen kanı azaltır; tansiyonun kısa bir süre için düşebilir ve başın dönebilir. Bu yüzden gebeliğin ilerleyen haftalarında uzun süre düz sırt üstü yatmaktan kaçınman önerilir.
28. haftadan sonra neden yan yatarak uykuya dalmalısın?
Araştırmalar, 28. haftadan sonra sırt üstü uykuya dalmanın ölü doğum riskinin artmasıyla ilişkili olduğunu gösteriyor. En güvenli uykuya dalma pozisyonu sağ ya da sol yan. Bunun nedeni kesin olarak bilinmiyor; en güçlü açıklama, bebeğin ve rahmin ağırlığının rahmi besleyen büyük damarlara baskı yaparak bebeğe giden kan ve oksijen akışını azaltabilmesi. Araştırmacıların üzerinde durduğu bir diğer olasılık, sırt üstü yatarken daha sık görülen uykudaki solunum bozulmaları.
Bu öneri yalnızca gece uykusu için değil. Gün içindeki şekerlemelerde ve gece uyanıp yeniden uykuya daldığında da yan yatarak uyumaya başla.
Sırt üstü yatmak bel ağrısı, kabızlık ve hemoroid şikâyetlerini de artırabilir. Yeni bir pozisyona alışmak zaman alır; ikinci trimesterda yan yatmayı denemeye başlarsan 28. haftaya geldiğinde bu pozisyon sana çok daha doğal gelir.
Sağ mı, sol mu?
İkisi de olur. Bu konudaki büyük bir İngiltere araştırması sağ ve sol yan arasında risk farkı bulmadı. Birçok doktor sol yanı tercih eder; sen de hangi tarafta rahat ediyorsan o tarafa yatabilirsin ve gece boyunca iki yan arasında dönebilirsin. Mide yanması yaşıyorsan sol yanına yatmak şikâyetini hafifletebilir.
“Önemli olan hangi pozisyonda uyandığın değil, hangi pozisyonda uykuya daldığın.”
Gece sırt üstü uyandıysan endişelenme; uykuda pozisyon değiştirmek çok doğal. Yan dönüp uyumaya devam etmen yeterli. Uykuya daldığın pozisyon genellikle gece en uzun süre kaldığın pozisyon olduğu için asıl önemli olan başlangıç.
Yan yatmayı kolaylaştıran öneriler
- Dizlerini ve bacaklarını hafifçe bük; bacaklarının arasına bir yastık koy.
- Karnının altını küçük bir yastıkla destekle ya da boydan bir gebelik yastığı dene.
- Sırtına bir yastık yerleştir; uykuda sırt üstü dönmeni zorlaştırır.
- Mide yanması yaşıyorsan başını ve omuzlarını birlikte biraz yükselt.
- Yorgun hissediyorsan fırsat buldukça kestir; gün içindeki şekerlemelerde de aynı yastık düzeniyle yan yat.
- Egzersiz yaparken uzun süre düz sırt üstü kalmayı gerektiren hareketlerden kaçın.
Ne zaman doktoruna başvurmalısın?
Bebeğinin hareketlerinde azalma ya da alışılmış hareket düzeninde değişiklik fark edersen, tekme sayımı yapmayı ya da 10 harekete ulaşmayı beklemeden hemen doğum acil servisine başvur.
Sırt üstü uzandığında başlayan baş dönmesi ya da fenalık hissi yan dönünce geçmiyorsa bunu da doktoruna söyle.
Kaynaklar
- NHS: Reducing the risk of stillbirth
- NHS: Week 27 (the best sleeping positions during pregnancy)
- Manchester University NHS FT: New research confirms risk of stillbirth doubled for women who go to sleep on their backs in third trimester (MiNESS)
- ACOG: Exercise During Pregnancy (lying on your back and venous return)
- Te Whatu Ora / HealthEd: Sleep on side when baby's inside
Meyu bir bilgi ve takip aracıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz.