Baş ağrısı için parasetamol alabilir miyim?
Baş ağrın olduğunda önce tansiyonunu ölç ve normal olduğundan emin ol; yüksekse ilaç almadan doktoruna başvur. Parasetamol, hamilelikte baş ağrısı için genellikle ilk tercih edilen ağrı kesicidir. Yalnızca gerektiğinde kullan; kafeinli kombine ürünler yerine sadece parasetamol içerenleri seç. Dozu ve ne kadar süre kullanacağını doktoruna danış, ağrın geçmiyorsa ona haber ver. 20. haftadan sonra şiddetli baş ağrısına görme bozukluğu ya da yüzde, ellerde ani şişlik eşlik ederse hemen doktoruna başvur.
Demir hapı kabızlık yapar mı?
Evet, kabızlık demir haplarının sık görülen yan etkilerindendir; mide rahatsızlığı ve dışkının koyu renk alması da olabilir. Sebze, meyve, tam tahıl ve kuru baklagil gibi lifli besinleri artır, bol su iç, her gün yürü. Şikâyetin sürerse ilacı kendi başına bırakma; doktorun başka bir demir ilacı önerebilir. Dışkın katran gibi siyah, kırmızı ya da kanlıysa hemen doktoruna başvur.
Demiri çay ve kahveyle birlikte almalı mıyım?
Hayır. Çay ve kahve demirin emilimini azaltır; demirden yaklaşık 2 saat önce ve sonra çay, kahve, süt ürünleri ve yumurta tüketme. Demir aç karnına daha iyi emilir, ama mideni rahatsız ederse yemekle alabilirsin; portakal suyu gibi C vitamini kaynakları emilime yardımcı olabilir. Kahvaltıda çay içiyorsan demiri günün başka bir saatine al; mide ilaçlarıyla da arasına 2 saat koy.
Folik asidi ne zaman ve ne kadar süre almalıyım?
Folik asit, bebekte beyin ve omurilik gelişimiyle ilgili (nöral tüp) kusurların riskini azaltır. Sağlık Bakanlığı, gebelik planlarken en az 1 ay önceden başlayıp ilk 3 ay boyunca günde 400 mikrogram folik asit önerir; dozu doktorunla netleştir. Daha önce nöral tüp kusurlu bir gebelik geçirdiysen, diyabetin varsa ya da epilepsi ilacı kullanıyorsan doktorun daha yüksek doz önerebilir. Gebeliğini yeni öğrendiysen ve henüz kullanmıyorsan, beklemeden doktoruna danışıp başla.
Demir hapına ne zaman başlamalıyım?
Sağlık Bakanlığı, kansızlığı olmayan gebelere de 16. haftadan itibaren demir desteği önerir; destek doğumdan sonra 3 ay daha sürer. Dozu doktorunla netleştir. Kansızlık saptanırsa doktorun tedaviyi kan değerlerine göre düzenler. İngiltere gibi bazı ülkelerde ise demir yalnızca kansızlık ya da risk varsa verilir.
Multivitamin ya da bitkisel takviye kullanmalı mıyım?
Folik asit, D vitamini ve gerekiyorsa demir dışında, dengeli beslenen gebelerin çoğunun ayrıca multivitamine ihtiyacı olmayabilir; hekimlerin yaklaşımı bu konuda farklı olabilir. A vitamini (retinol) içeren takviyeler ve balık karaciğeri yağı önerilmez. "Doğal" ürünlerin hepsi güvenli değildir; her takviyeyi önce doktoruna sor.
Hamilelikte ilaç ya da antibiyotik kullanmak güvenli mi?
İlaçların çoğu plasentadan bebeğe geçer; bu yüzden reçetesiz ürünler dahil hiçbir ilacı danışmadan kullanma. Enfeksiyonun tedavi edilmemesi de risklidir; doktorun gebelikte uygun bir antibiyotik seçebilir. Evde kalan ya da başkasına yazılmış ilacı kullanma. Tansiyon, tiroid, şeker, epilepsi gibi düzenli ilaçlarını kendi başına bırakma; gebeliğini öğrenir öğrenmez doktoruna danış.
D vitamini almam gerekiyor mu?
Sağlık Bakanlığı, tüm gebelere 12. haftadan itibaren günde 1200 IU D vitamini önerir ve doğumdan sonra en az 6 ay devam edilmesini ister. Hangi ürünü kullanacağını ve dozu doktorunla ya da aile hekiminle netleştir. D vitamini içeren birden fazla ürünü bir arada kullanma.
İbuprofen gibi ağrı kesiciler kullanabilir miyim?
İbuprofen ve benzeri iltihap giderici ağrı kesiciler, doktorun özellikle önermedikçe gebelikte kullanılmamalıdır. 20. haftadan sonra ya da 2–3 günden uzun kullanıldığında bebeğin dolaşımını ve amniyon sıvısını etkileyebilir. Kodein içeren ağrı kesicilerden de kaçın. Ağrı için genellikle ilk tercih parasetamoldür; emin değilsen eczacına ya da doktoruna sor.
Soğuk algınlığı ya da grip olursam ne kullanabilirim?
Bol dinlen, sıvı tüket; ateş ve ağrı için genellikle parasetamol uygundur. Bazı soğuk algınlığı ve öksürük ilaçları gebelikte uygun değildir; kombine ürünler kafein gibi maddeler içerebilir, almadan önce eczacına ya da doktoruna sor. Ateşin 38°C ve üzerindeyse, nefes darlığı ya da göğüs ağrısı varsa veya belirtiler birkaç günde geçmiyorsa doktoruna başvur.
İyotlu tuz kullanmalı mıyım?
Gebelikte iyot ihtiyacı artar; iyot bebeğin beyin gelişimi için önemlidir. Türkiye'de sofra tuzunun iyotlanması zorunludur, ancak gıda sanayinde kullanılan tuza iyot eklenmez; bu yüzden evde iyotlu sofra tuzu kullan. Tuzu yine de ölçülü tüket. Ek iyot takviyesine ihtiyacın olup olmadığını doktoruna sor.
Meyu bir bilgi ve takip aracıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz.