Yenidoğanın ilk günleri: göbek bakımı, banyo ve güvenli uyku

Bebeğinle eve döndüğün ilk günler hem çok güzel hem de soru dolu. Göbek bakımı, banyo ve güvenli uyku gibi temel konularda birkaç basit kural, bu günleri daha sakin geçirmene yardım eder.

Göbek kordonu bakımı

Göbek kordonunun kalan kısmı zamanla kurur, büzüşür ve kendiliğinden düşer; bebeğin 3 haftalık olana kadar düşmesi beklenir. Bu sürede:

• Kordonu temiz ve kuru tut; üzerine alkol sürme.
• Bezin üst kenarını kordonun altına kıvır ki idrarla ıslanmasın.
• Kordon kirlenirse ılık suya batırılmış temiz pamukla temizle, sonra nazikçe kurula.
• Kordon düşerken bezde birkaç damla kan görmek normaldir.

Kordonun çevresi kızarırsa, sarımsı ve kötü kokulu bir akıntı gelirse, kordona ya da çevresine dokunduğunda bebeğin ağlıyorsa doktoruna başvur. Kordon kanamaya devam ediyorsa hemen doktoruna ulaş; 3 haftadan sonra hâlâ düşmediyse doktora göster.

Banyo

Bebeğini her gün yıkaman gerekmez. Yüzünü, boynunu, ellerini ve popo bölgesini ılık suya batırılmış pamukla silmek yeterlidir; her göz için ayrı pamuk kullan ve burundan dışa doğru sil. Banyo yaptıracaksan önce soğuk, sonra sıcak su koy, iyice karıştır ve suyu bileğinle ya da dirseğinle kontrol et. Bebeğini küvette bir saniye bile yalnız bırakma. Banyodan sonra cilt kıvrımlarını iyice kurula. Bez değiştirirken de popo ve genital bölgeyi ılık suya batırılmış temiz pamukla temizle, kıvrımlar dahil iyice kuruladıktan sonra yeni bezi tak. Hangi temizleyiciyi kullanabileceğini ebene ya da doktoruna sor.

Güvenli uyku

Ani bebek ölümü riskini azaltmak için uzmanlar şunları öneriyor:

• Bebeğini her uykuda, gündüz de gece de sırtüstü yatır.
• Düz ve sert bir yatakta, ayakları yatağın ayak ucuna değecek şekilde yatır.
• Yatağında yastık, yorgan, kenar koruyucu ya da oyuncak gibi yüzünü ve başını örtebilecek hiçbir şey bulundurma.
• En az ilk 6 ay bebeğin senin odanda ama kendi yatağında uyusun.
• Eğimli yüzeylerde uyutma; oto koltuğunda uyuyakalırsa fırsat bulunca düz yatağına al.
• Bebeğini aşırı ısıtma; oda sıcaklığı 22–24°C, prematüre bebekler için 24–26°C olsun.
• Kanepede ya da koltukta bebeğinle birlikte uyuma.
• Sigara içme; bebeğinin bulunduğu ortamda kimsenin içmesine izin verme.
• Kundak ani bebek ölümü riskini azaltmaz; bebeğin dönmeye çalıştığını fark ettiğinde kundaklamayı bırak.

Aynı yatakta uyumak; özellikle sen ya da eşin sigara içiyorsanız, alkol ya da uyku yapan bir ilaç aldıysanız ve bebeğin 37. haftadan önce ya da 2,5 kg'ın altında doğduysa daha da risklidir. Anne sütüyle beslemek de riski azaltır.

“Sırtüstü, kendi yatağında, senin odanda: Güvenli uykunun özeti bu.”

Ne zaman yardım almalısın?

Yenidoğanlarda hastalık belirtileri hızla ağırlaşabilir. Şu durumlarda beklemeden 112'yi ara ya da acile git: 3 aydan küçük bebekte 38°C ve üzerinde ateş ya da 36°C'nin altında vücut ısısı; çok hızlı ya da zorlanarak nefes alma, inleme ya da nefes alırken karnın içe çekilmesi; ciltte, dudaklarda ya da dilde morarma, grileşme veya belirgin solukluk; uyandırmakta zorlanma; bastırınca solmayan döküntü; nöbet ya da 12 saattir hiç ıslak bez olmaması.

Bebeğin beslenmek istemiyorsa, gevşek ya da alışılmadık derecede uykuluysa veya cildi ya da gözlerinin akı sararıyorsa aynı gün doktoruna ulaş. Bir şeylerin ters gittiğini hissediyorsan, gece bile olsa yardım istemekten çekinme.