Lohusalık hüznü mü, doğum sonrası depresyon mu?

Bebeğinle tanıştıktan sonraki günlerde sevinç, yorgunluk, kaygı ve gözyaşı bir arada olabilir. Bu duyguların bir kısmı çok yaygındır ve kendiliğinden geçer; bir kısmı ise destek ve tedavi gerektirir. Aradaki farkı bilmek, kendin ve sevdiklerin için zamanında yardım istemeni kolaylaştırır.

Lohusalık hüznü

Doğumdan 2–3 gün sonra birçok anne kendini hüzünlü, kaygılı ve gergin hisseder. Nedensiz ağlamak, uyumakta, yemek yemekte ya da karar vermekte zorlanmak, bebeğine bakıp bakamayacağından şüphe etmek bu dönemde sık görülür. Halk arasında “baby blues” da denen lohusalık hüznü genellikle birkaç gün ile iki hafta içinde, tedaviye gerek kalmadan geçer. Bu sürede dinlenmek, yardım kabul etmek ve duygularını paylaşmak iyi gelir.

Doğum sonrası depresyon nasıl farklıdır?

Doğum sonrası depresyon daha yoğundur, daha uzun sürer ve günlük işlerini yapmanı zorlaştırır. Gebelikte, doğumdan hemen sonra ya da doğumdan sonraki ilk bir yıl içinde herhangi bir zamanda başlayabilir. Aşağıdaki belirtilerden bazıları iki haftadan uzun sürüyorsa ya da giderek artıyorsa doğum sonrası depresyon olabilir:

• Çoğu zaman süren çökkünlük ve umutsuzluk
• Eskiden keyif aldığın şeylerden zevk alamamak
• Başa çıkamayacağını ya da kötü bir anne olduğunu düşünmek; suçluluk ve değersizlik duyguları
• Sürekli endişe, korku, huzursuzluk ya da sinirlilik
• Fırsat bulduğunda bile uyuyamamak
• Odaklanmakta ve karar vermekte zorlanmak
• Bebeğine bağlanmakta zorlanmak
• Kendine ya da bebeğine zarar verme düşünceleri

Daha önce depresyon geçirmiş olmak, zor yaşam olayları, yeterli destek görmemek, erken doğan ya da hasta bir bebek riski artırabilir; ama doğum sonrası depresyon her anneyi etkileyebilir. Bu senin zayıflığın ya da suçun değildir. Babalar ve eşler de doğumdan sonra depresyon yaşayabilir.

Nereden yardım alabilirsin?

Belirtilerin iki haftayı geçtiyse, kötüleşiyorsa ya da başa çıkmakta zorlanıyorsan doğum sonrası kontrolünü beklemeden aile hekimine, kadın doğum doktoruna ya da bir psikiyatri hekimine başvur. Devlet hastanelerinden randevuyu MHRS üzerinden, internetten ya da ALO 182 randevu hattından alabilirsin; bu hat bir kriz ya da danışma hattı değildir. Doğum sonrası depresyon tedavi edilebilir: Konuşma terapileri ve gerektiğinde ilaç tedavisi işe yarar. Emzirirken kullanılabilen ilaçlar da vardır; emzirdiğini doktoruna mutlaka söyle.

Bu süreçte kendin için de bazı adımlar atabilirsin:

• Duygularını eşinle, bir yakınınla ya da bir sağlık çalışanıyla konuş.
• Alışveriş, ev işleri ve bebek bakımında yardım iste; teklif edilen yardımı kabul et.
• Fırsat buldukça uyu ve dinlen.
• Kısa da olsa her gün yürüyüşe çık.
• Duygularınla başa çıkmak için alkol ya da başka maddelere başvurma.

“Yardım istemek iyi bir anne olmanın bir parçasıdır; bunu tek başına taşımak zorunda değilsin.”

Acil durumlar

Kendine ya da bebeğine zarar verme düşüncelerin varsa, gerçekte olmayan şeyleri görüyor ya da duyuyorsan, ya da birden aşırı bir karışıklık, taşkınlık veya uykusuzluk ortaya çıktıysa beklemeden 112'yi ara ya da en yakın acil servise git. Doğum sonrası psikoz denen bu tablo nadirdir ama tıbbi bir acil durumdur; genellikle doğumdan sonraki ilk iki hafta içinde birden başlar. Bu durumdaki kişi hasta olduğunu fark etmeyebilir; bu yüzden eşinin ve yakınlarının da bu belirtileri bilmesi önemlidir.