Doğum sonrası ilk 6 hafta: lohusa kanaması, dikişler ve uyarı işaretleri

Doğumdan sonraki ilk haftalarda vücudun büyük bir değişimin ardından toparlanıyor. Bu süreçte bazı şikâyetler beklenir, bazıları ise hemen tıbbi yardım gerektirir. Hangisinin hangisi olduğunu bilmek kendine güvenle bakmanı sağlar.

Lohusa kanaması

Doğumdan sonra, sezaryenle doğum yapmış olsan bile, vajinadan kanama olur. İlk günlerde yoğundur; birkaç hafta içinde giderek azalır, rengi kahverengiye döner ve sonunda durur. Emzirirken rahim kasıldığı için kanama daha kırmızı ve yoğun görünebilir, adet sancısına benzer kramplar hissedebilirsin. Enfeksiyon riskini azaltmak için doğum sonrası kontrolüne kadar tampon değil ped kullan; pedleri sık değiştir, öncesinde ve sonrasında ellerini yıka. Büyük pıhtılar geliyorsa ebene ya da doktoruna söyle.

Dikişlerin bakımı

Normal doğumda yırtık ya da epizyotomi (doğum sırasında açılan küçük kesi) için dikiş atıldıysa, dikişler genellikle bir ay içinde iyileşir; ağrının 2–3 haftadan uzun sürmesi olağan değildir. Şunlar iyi gelebilir:

• Her gün ılık suyla yıkan ve nazikçe kurula.
• İdrar yaparken dış genital bölgene ılık su dökmek yanmayı azaltabilir; bol su içmek de yardımcı olur.
• Tuvalette dikişlerin üzerine temiz bir pedi hafifçe bastır ve ıkınmamaya çalış.
• Havluya sarılmış buz ağrıyı hafifletebilir; buzu doğrudan cildine koyma.
• Pelvik taban egzersizleri iyileşmeye yardım eder; nasıl yapılacağını ebenden ya da doktorundan öğren.
• Emziriyorsan ağrı kesici almadan önce eczacına ya da doktoruna danış.

Dikişlerin giderek daha çok ağrıyorsa, kötü kokulu bir akıntı varsa ya da çevresi kızarıp şiştiyse enfeksiyon olabilir; en kısa sürede doktoruna ya da ebene başvur.

Hemen yardım alman gereken durumlar

Doğum sonrası kanama çoğunlukla ilk 24 saatte görülür ama 12 haftaya kadar ortaya çıkabilir. Preeklampsi de doğumdan sonra gelişebilir; en sık ilk 48 saatte görülür ama 6 haftaya kadar, gebelikte tansiyonun hiç yükselmemiş olsa bile ortaya çıkabilir. Aşağıdakilerden biri olursa beklemeden doktoruna ya da hastaneye başvur:

• Ani ya da çok yoğun kanama: bir saat içinde bir ya da daha fazla pedin tamamen ıslanması ya da yumurtadan büyük pıhtılar; özellikle baş dönmesi, bayılacak gibi olma ya da hızlı kalp atışıyla birlikteyse
• Geçmeyen ya da giderek artan şiddetli baş ağrısı, bulanık görme ya da ışık çakmaları, kaburgaların altında ağrı, bulantı ve kusma, yüzde ya da ellerde ani şişlik
• 38°C ve üzerinde ateş, titreme ya da hassas ve ağrılı bir karın
• Kötü kokulu vajinal akıntı
• Bir bacakta, özellikle baldırda ağrı, şişlik ya da kızarıklık
• Göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da hızlı kalp atışı
• Kendine ya da bebeğine zarar verme düşünceleri

Çok yoğun kanama, göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı, bayılma ya da nöbet gibi acil durumlarda 112'yi ara.

“Doğumdan sonra da kendi sağlığın, bebeğinin sağlığı kadar önemli.”

Kontroller ve kendine bakım

Dünya Sağlık Örgütü, doğumdan sonraki ilk 24 saatteki bakımın ardından ilk 6 hafta içinde en az üç kontrol daha öneriyor: 48–72. saatte, 7–14. günler arasında ve 6. haftada. Bu kontrollerde hem senin hem bebeğinin tehlike işaretleri gözden geçirilir, ruh sağlığın da değerlendirilir; randevularını doktorunla ya da aile hekiminle planla. Fırsat buldukça dinlen ve yardım iste. Kendini çok yorgun, hüzünlü ya da kaygılı hissediyorsan bunu doktoruna söyle. Cinsel ilişkiye dönmek için genellikle doğumdan sonra yaklaşık 6 hafta (40 gün) beklenmesi önerilir; bu süreden sonra doktoruna danışarak kendini hazır hissettiğinde başlayabilirsin. Doğumdan 3 hafta sonra bile yeniden gebe kalınabileceğini unutma ve korunma yöntemini doktorunla konuş.