Bebek makat gelirse

Bebeğin doğuma yakın baş aşağı değil de popo ya da ayakları önde duruyorsa buna makat geliş denir. Hamileliğin erken dönemlerinde çok sık görülür ve çoğu bebek doğumdan önce kendiliğinden döner. Dönmezse de seçeneklerin var.

Makat geliş ne kadar sık?

Çoğu bebek 36–37. haftalara kadar baş aşağı döner; doğum zamanı geldiğinde her 100 bebekten yalnızca 3–4'ü makat gelir. Çoğu zaman bunun belirli bir nedeni yoktur. Yine de ilk gebelikte, plasenta aşağıda olduğunda, amniyon sıvısı fazla ya da az olduğunda, çoğul gebelikte veya rahmin şekli farklı olduğunda daha sık görülür. Doktorun son haftalardaki kontrollerde bebeğin pozisyonunu muayene ve ultrasonla değerlendirir. Belirli pozisyonlarda yatmanın ya da oturmanın bebeği döndürdüğüne dair bilimsel bir kanıt yok.

Bebeği dıştan çevirme

Bebeğin 36. haftada hâlâ makat geliyorsa doktorun dıştan çevirme (eksternal sefalik versiyon) önerebilir. Bu işlemde doktor karnının üzerinden bastırarak bebeği baş aşağı döndürmeye çalışır. Genellikle 36–37. haftalarda, gerektiğinde acil sezaryen yapılabilen bir hastanede uygulanır. Öncesinde ve sonrasında ultrason yapılır, nabzın, tansiyonun ve bebeğinin kalp atışları kontrol edilir. Rahmi gevşeten bir iğne başarı şansını artırabilir. İşlem rahatsız edici, bazen ağrılı olabilir; ağrın şiddetlenirse durdurulur. Çoğu kadın aynı gün eve döner.

• Dıştan çevirme yaklaşık her 2 kadından 1'inde başarılı olur; daha önce normal doğum yapmış olanlarda şans daha yüksektir.
• Başarıyla çevrilen bebeklerin 100'de 5'inden azı yeniden makat pozisyonuna döner. İlk deneme başarısız olursa başka bir gün yeniden denenebilir.
• İşlemden hemen sonra yaklaşık 200'de 1 olasılıkla, plasentadan kanama ya da bebeğin kalp atışındaki değişiklik nedeniyle acil sezaryen gerekebilir.
• Kan grubun Rh negatifse işlemden sonra anti-D iğnesi ve kan testi gerekir.
• Yakın zamanda kanaman olduysa, suyun geldiyse, bebeğin kalp izleminde sorun varsa, ikiz gebelikte ya da başka bir nedenle zaten sezaryen gerekiyorsa işlem yapılmaz.

İşlemden sonra kanama, karın ağrısı ya da kasılmaların olursa veya bebeğinin hareketleri değişirse hemen hastaneyi ara.

Bebek makat kalırsa

Çevirme denenmezse ya da başarılı olmazsa iki seçenek konuşulur: planlı sezaryen ya da planlı makat normal doğum. Planlı sezaryen bebek için daha güvenlidir; ama sonraki gebeliklerde plasentayla ilgili sorunlar gibi bazı riskleri artırır. Makat normal doğum anne için daha az risklidir, ancak deneyimli bir ekip ve acil sezaryen yapılabilen bir hastane gerektirir; bu doğumu planlayan kadınların yaklaşık 10'da 4'ünde sonunda sezaryen gerekir. Bebeğin ayakları önde geliyorsa, bebek ortalamadan çok büyük ya da küçükse, plasenta aşağıdaysa ya da preeklampsi varsa normal doğum genellikle önerilmez. Hangi seçeneğin mümkün olduğu hastanenin olanaklarına da bağlıdır. Planlı sezaryenden hemen önce bebeğin hâlâ makat olup olmadığı ultrasonla yeniden kontrol edilir.

“Makat geliş bir hastalık değil, bir pozisyon; önemli olan senin ve bebeğin için en güvenli yolu birlikte seçmek.”

Doğum erken başlarsa

Planlanan sezaryenden önce doğum başlarsa hastaneye git; ekip seni muayene ederek nasıl devam edileceğine karar verir. Bebek doğmak üzereyse makat normal doğum daha güvenli olabilir. Suyun gelirse, kanaman olursa, bebeğinin hareketleri azalırsa ya da 37. haftayı doldurmadan düzenli kasılmaların başlarsa beklemeden hastaneye başvur.

Makat gelen bebekler gelişimsel kalça displazisi açısından risk grubunda sayılır. Türkiye'deki tarama programında risk grubundaki bebeklerin kalçasına 3–4. haftalarda ultrason yapılır; bu randevuyu kaçırma.