Doğumda ağrıyla baş etme: nefes, hareket ve epidural

Doğum ağrısını her kadın farklı yaşar ve onunla baş etmenin tek bir doğru yolu yok. İlaçsız yöntemlerden epidurale kadar seçenekleri önceden tanımak, o an geldiğinde senin için uygun olana daha rahat karar vermeni sağlar.

İlaçsız yöntemler

Doğumun nasıl ilerlediğini öğrenmek, gevşemek ve derin nefes almak birçok kadının kendini daha kontrollü hissetmesine ve ağrıyla daha iyi baş etmesine yardım eder. Şunları deneyebilirsin:

• Kasılmalar sırasında yavaş ve derin nefes almak, aralarda gevşemeye çalışmak
• Yürümek, sallanmak, dizlerinin üzerine çökmek ya da doğum topunda oturmak gibi pozisyon değişiklikleri
• Ilık bir duş ya da banyo; bazı hastanelerde doğum havuzu da bulunur
• Masaj ve sakinleştirici müzik
• Yanında sürekli destek olan bir eş, yakın ya da doula

Bu yöntemler ağrıyı tamamen ortadan kaldırmaz; ama rahatlamana yardım edebilir ve gerekirse ilaçlı yöntemlerle birlikte kullanılabilir. Sırta yapıştırılan elektrotlarla hafif elektrik uyarısı veren TENS cihazı doğumun erken evresindeki bel ağrısında işe yarayabilir, ama aktif doğumda etkili olduğu gösterilmemiştir. Akupunktur, aromaterapi ya da hipnoz gibi yöntemlerin çoğunun doğum ağrısını azalttığı da kanıtlanmış değildir.

Gaz ve iğneyle verilen ağrı kesiciler

Bazı hastanelerde maskeyle kendin soluyabildiğin, oksijen ve nitröz oksit (halk arasında gülme gazı) karışımı bir gaz sunulur. Ağrıyı tamamen geçirmez ama hafifletebilir; baş dönmesi, bulantı ve uyku hâli yapabilir. Kas içine ya da damar yoluyla verilen opioid ağrı kesiciler de ağrıyı azaltır ama durdurmaz. Seni ve bebeğini uykulu yapabilir, doğuma yakın verildiğinde bebeğin solunumunu etkileyebilir; bu yüzden ne zaman uygun olduğuna sağlık ekibi karar verir.

Epidural nasıl bir yöntem?

Epidural, belden yerleştirilen ince bir tüp (kateter) aracılığıyla verilen ilaçla doğum kanalından gelen ağrıyı uyuşturur ve çoğu zaman ağrıyı büyük ölçüde giderir. Yalnızca anestezi uzmanı uygulayabilir; yerleştirilmesi ve etkisini göstermesi biraz zaman alır. Epidural sırasında kasılmaların ve bebeğinin kalp atışları sürekli izlenir. Bölgesel anestezinin anne ve bebek için güvenli olduğu birçok araştırmayla gösterilmiştir; yine de bazı etkileri olabilir:

• Bacaklarda ağırlık hissi
• Tansiyon düşmesi, kaşıntı ya da baş ağrısı
• İdrar yapmakta zorlanma; bazen sonda gerekebilir
• İğnenin girdiği yerde birkaç gün süren geçici hassasiyet
• Ikınma evresinin uzaması ve vakum ya da forseps gerekme olasılığının artması

Geçirilmiş büyük bir bel ameliyatı ya da bazı sağlık sorunları epidurali uygun olmayan hâle getirebilir. Çok geç istemek de epidural yapılamamasına yol açabilir.

“Ağrıyla baş etmenin tek doğru yolu yok; doğru olan, bilerek ve isteyerek seçtiğin yoldur.”

Önceden konuş, esnek kal

Hangi yöntemlerin sunulduğu hastaneden hastaneye değişir. Dünya Sağlık Örgütü, kadınların ağrı yönetimi ile doğum ve ıkınma pozisyonları hakkındaki kararlara katılmasını ve doğumda istediği bir refakatçinin yanında olmasını öneriyor. Son haftalardan önce doktorunla konuş: Hastanende hangi seçenekler var, anestezi uzmanına her saatte ulaşılabiliyor mu, refakatçi kabul ediliyor mu? Tercihlerini doğum planına da yazabilirsin. Doğum sırasında fikrin değişebilir; bu da çok doğal.

Epiduralden sonraki günlerde ayağa kalkınca artan, uzanınca hafifleyen şiddetli bir baş ağrın, ateşin, idrar ya da dışkı kontrolünde sorun veya uzun süren bacak uyuşukluğu ya da güçsüzlüğü olursa hemen doktoruna haber ver.