Bebeğinin hareketleri, iyi olduğunu gösteren en önemli işaretlerden biri. Hareketlerini ve düzenini tanımak, bir şeylerin değiştiği anı fark etmeni kolaylaştırır. Bu yazıda neye dikkat edeceğini ve ne zaman beklemeden yardım alman gerektiğini bulacaksın.
İlk hareketler ne zaman hissedilir?
İlk hareketler çoğunlukla 16–24. haftalar arasında, hafif bir kıpırdanma ya da dalgalanma gibi hissedilir. İlk gebelikte genellikle 20. haftadan sonra, sonraki gebeliklerde daha erken fark edilir. Zamanla bu hisler tekme, çırpınma, kayma ya da yuvarlanma gibi daha belirgin hareketlere dönüşür. Bebeğin baş aşağı ya da makatla durması, hareketleri hissetmeni etkilemez. 20. haftayı geçtiğin hâlde hiç hareket hissetmediysen doktoruna söyle.
Bebeğinin düzenini tanı
Her bebeğin kendine özgü bir hareket düzeni vardır. Bebekler gece ve gündüz uyku dönemleri geçirir; bu dönemler çoğunlukla 20–40 dakika sürer ve nadiren 90 dakikayı aşar. Birçok bebek öğleden sonra ve akşam saatlerinde daha hareketlidir. Hareketlerin sayısı 32. haftaya kadar artar, sonra aşağı yukarı aynı kalır. Doğuma yaklaştıkça hareketlerin türü değişebilir, ama bebeğin doğum başlayana kadar, hatta doğum sırasında da hareket etmeye devam etmelidir.
Şu durumlarda hareketleri daha az fark edebilirsin:
- Gün içinde meşgulken ya da hareket hâlindeyken
- Plasentan rahmin ön duvarındaysa
- Bebeğinin sırtı karnının ön tarafına dönükse
Bu nedenler, hareketlerin azaldığını düşündüğünde beklemek için bir gerekçe değildir. Sigara, alkol ve bazı güçlü ağrı kesici ya da sakinleştirici ilaçlar da bebeğin hareketlerini azaltabilir; kullandığın her ilacı doktoruna söyle.
Tekme sayacı nasıl kullanılır?
Takip ekranındaki tekme sayacı, bebeğinin düzenini tanımana yardımcı olan bir araçtır. 28. haftadan sonra 2 saatte 10 hareket normal kabul edilir. Dikkatinin dağılmadığı ve bebeğinin genellikle hareketli olduğu bir saati seç, rahat bir pozisyonda, tercihen sol yanına uzan ve her tekme, dönme ya da kıpırtıyı bir kez kaydet. Birkaç gün benzer saatlerde saymak, bebeğine özgü düzeni görmeni kolaylaştırır.
Ancak sayaç bir güvence aracı değildir; asıl önemli olan alışılmış düzendeki değişikliği fark etmendir. Evde Doppler cihazıyla kalp sesi dinlemek de güvenilir değildir: Kalp sesini duymak bebeğin iyi olduğu anlamına gelmez.
“Bebeğini en iyi sen tanırsın; bir şeylerin değiştiğini hissediyorsan saymayı bırak ve hemen kontrol ettir.”
Ne zaman beklemeden başvurmalısın?
Bebeğinin hareketlerinde azalma ya da alışılmış hareket düzeninde değişiklik fark edersen, tekme sayımı yapmayı ya da 10 harekete ulaşmayı beklemeden hemen doğum acil servisine başvur. Bebek iyi değilse her zamankinden az hareket edebilir; azalma ne kadar erken fark edilirse gereken bakım da o kadar erken başlar. Şu durumların hepsi bu kapsamdadır:
- Bebeğin her zamankinden az hareket ediyorsa
- Hareketlerinin düzeni değiştiyse
- Bebeğinin hareketlerini artık hiç hissetmiyorsan
Ertesi günü bekleme; gece yarısı olsa bile git ve hareketlerdeki azalmayı görmezden gelerek uyuma. Hastanede genellikle bebeğin kalp atışları bir süre izlenir (NST), gerekirse ultrason yapılır. Bu kontroller çoğu zaman her şeyin yolunda olduğunu gösterir; ama bunu ancak kontrol söyleyebilir. Hareketler yeniden azalırsa, daha önce kontrol edilmiş olsan bile her seferinde tekrar başvur.
Kaynaklar
- NHS – Your baby's movements
- RCOG – Your baby's movements in pregnancy
- T.C. Sağlık Bakanlığı – Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi (2018)
Meyu bir bilgi ve takip aracıdır; tıbbi tanı ve tedavinin yerini tutmaz.